🏢 Γραφείο σύνταξης: Κυριακή 25 Οκτωβρίου 2026
Αφεντικό: «Αθηνά, η Ευρώπη καίγεται και η ακροδεξιά ανεβαίνει. Γαλλία, Ιταλία, Αλβανία, και στην Αμερική τα ίδια. Θέλω να δω τι συμβαίνει με τη βία, και θέλω την ωμή αλήθεια, όχι τα συνθήματα κανενός στρατοπέδου.»
Αθηνά: «Αφεντικό, η ωμή αλήθεια δεν βολεύει κανέναν. Η βία αυτού του φθινοπώρου δεν είναι, στην πλειονότητά της, ακροδεξιά. Έρχεται από νέους που δεν βγάζουν τον μήνα, από σχολεία που καταρρέουν, από ενοίκια που δεν πληρώνονται. Η ακροδεξιά όμως ξέρει να τη μετατρέπει σε ψήφους, και εκεί είναι το πραγματικό πρόβλημα. Τα στοιχεία είναι έτοιμα, μαζί με αυτά που δεν ξέρουμε ακόμα.»
Η εικόνα που κυκλοφορεί αυτές τις ημέρες στα social media είναι απλή: φλεγόμενα δημαρχεία στη Γαλλία, στρατός στους δρόμους του Μιλάνου, κυβερνητικά κτίρια που καίγονται στα Τίρανα. Και μαζί η υπόθεση ότι πίσω από όλα αυτά βρίσκεται μια ακροδεξιά που «ξυπνά». Η πραγματικότητα, όσο τη δείχνουν οι πηγές που ελέγξαμε, είναι πιο σκληρή και πιο περίπλοκη.
Σε Γαλλία, Ιταλία και Αλβανία, οι αρχές και τα ρεπορτάζ περιγράφουν διαδηλώσεις που ξεκίνησαν από το κόστος ζωής, τη στέγαση, τα σχολεία και τη διαφθορά. Την πιο σοβαρή βία την αποδίδουν σε νεαρούς διαδηλωτές, σε ομάδες κουκουλοφόρων και, κατά τις κυβερνήσεις, σε ακραία αριστερά. Η ακροδεξιά εμφανίζεται κυρίως ως πολιτικός κερδισμένος και ως φωνή που αποδίδει την καταστροφή στους μετανάστες, χωρίς να υπάρχει τεκμηρίωση γι’ αυτό. Το πεδίο όπου η ακροδεξιά πράγματι κερδίζει είναι οι δημοσκοπήσεις.
Θα πάρουμε τις χώρες μία μία, θα ξεχωρίσουμε τι έχει επιβεβαιωθεί από το τι είναι διαφωνία ή εικασία, και θα κλείσουμε με τις ΗΠΑ, όπου υπάρχουν τα πιο καλά δεδομένα για το ποιος σκοτώνει για πολιτικούς λόγους. Για λόγους ακρίβειας, κάθε νούμερο έχει την πηγή του, και στο τέλος υπάρχει πλήρης κατάλογος.
👉 Γαλλία: ένα μαθητικό κίνημα, ένας νεκρός τον Φεβρουάριο και μια υποψηφιότητα που περιμένει
Πώς ξεκίνησαν όλα
Σύμφωνα με τον Πίτερ Μακ Φι, ομότιμο καθηγητή Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης, οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν στις 21 Σεπτεμβρίου από λυκειόπαιδα στο Κρετέιγ, στα νοτιοανατολικά του Παρισιού, και επεκτάθηκαν σε περίπου 700 ακόμη σχολεία. Οι μαθητές μιλούσαν για ετοιμόρροπα κτίρια, ελλείψεις εκπαιδευτικών, ανάρμοστα ωράρια και για την πλατφόρμα εισαγωγής στα πανεπιστήμια Parcoursup. Η κινητοποίηση συνέπεσε με απεργία του δημοσίου κατά των περικοπών δαπανών της κυβέρνησης, όπως μεταδίδει το Al Jazeera.
Το Σάββατο 18 Οκτωβρίου διαδήλωσαν περίπου 550.000 άνθρωποι σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών, και 800.000 σύμφωνα με τους διοργανωτές. Η διαφορά των δύο νούμερων είναι συνηθισμένη στη Γαλλία και δεν αλλάζει την ουσία: ήταν μαζική κινητοποίηση.
Η βία
Ένα μικρό μέρος των διαδηλωτών έκανε το κακό. Το Al Jazeera καταγράφει καμένα αυτοκίνητα, λεηλασίες σε εκατοντάδες καταστήματα, επιθέσεις κουκουλοφόρων σε δημαρχεία, με το ιστορικό δημαρχείο της Λιμόζ να υφίσταται σοβαρές ζημιές, ένα τουριστικό γραφείο στη Λυών να τυλίγεται στις φλόγες και ένα αστυνομικό τμήμα στη Μασσαλία να δέχεται επίθεση. Στο Παρίσι το άγαλμα της Μαριάν αποσυναρμολογήθηκε εν μέρει. Μέχρι την Κυριακή 19 Οκτωβρίου, περίπου 2.400 άνθρωποι είχαν συλληφθεί, σύμφωνα με αξιωματούχους που επικαλείται το Al Jazeera. Η αστυνομία του Παρισιού ανέφερε έναν θάνατο από καρδιακή προσβολή, χωρίς άλλες λεπτομέρειες. Ο Μακ Φι κάνει λόγο για περισσότερους από 100 τραυματισμένους αστυνομικούς, ενώ οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και διαδηλωτές κατήγγειλαν δυσανάλογη αστυνομική βία.
Ο Εμανουέλ Μακρόν καταδίκασε τα επεισόδια σε διάγγελμα και απέδωσε τις επιθέσεις σε ακροαριστερές ομάδες. Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιέν Λεκορνί ανακοίνωσε μερικές απαγορεύσεις κυκλοφορίας σε ορισμένες περιοχές. Ο Μακ Φι κάνει διάκριση ανάμεσα στις ειρηνικές διαδηλώσεις και σε μια μικρή ομάδα κουκουλοφόρων νεαρών, των «casseurs».
Ποιος φταίει, σύμφωνα με την ακροδεξιά, και τι λένε οι πηγές
Η Μαρίν Λεπέν, ηγέτιδα του Εθνικού Συναγερμού (RN), απέδωσε τις λεηλασίες στην αριστερά και στις «δεκαετίες ανεξέλεγκτης μετανάστευσης». Στην ίδια δήλωση αναγνώρισε τα «θεμιτά κοινωνικά αιτήματα» των διαδηλωτών. Εκτός Γαλλίας το ύφος ήταν πολύ πιο σκληρό. Ο Ντόναλντ Τραμπ είπε, σε προεκλογική συγκέντρωση, ότι η Γαλλία έχει «κατακτηθεί, λεηλατηθεί και καεί ολοσχερώς από μετανάστες, τζιχαντιστές και κομμουνιστές», σύμφωνα με το France 24. Ο Σαντιάγο Αμπασκάλ της ισπανικής Vox προειδοποίησε για «ισλαμο-αριστερισμό» δείχνοντας το καμένο δημαρχείο της Λιμόζ, και ο Μπενιαμίν Νετανιάχου μίλησε για «εισβολή του ακραίου Ισλάμ».
Το France 24 γράφει ότι δεν υπάρχει τεκμηριωμένος δεσμός ανάμεσα στη βία και τη μετανάστευση. Ο πολιτικός επιστήμονας Πασκάλ Περινό σημείωσε ότι ανάμεσα στο πλήθος υπήρχαν και Γάλλοι μεταναστευτικής καταγωγής, ως ένα μέρος μιας ετερογενούς κοινωνίας που περιλάμβανε μαθητές και μαύρους μπλοκ. Ο υπουργός Στέγασης Βενσάν Ζανμπρέν υποστήριξε ότι ένα μικρό μέρος των λαϊκών συνοικιών είναι η πηγή πολλών δραστών. Η γαλλική κυβέρνηση, με άλλα λόγια, δεν δέχεται την εκδοχή της διεθνούς ακροδεξιάς, αλλά ούτε και ξεκαθαρίζει ποιοι ακριβώς είναι όσοι έκαψαν.
Δεν έχουμε επιβεβαιωμένη, από ανεξάρτητη ή επίσημη πηγή, οργανωμένη ακροδεξιά βία στις διαδηλώσεις του Οκτωβρίου. Είδαμε αναφορές για επίθεση ακροδεξιών σε διαδηλωτές στη Νίκαια, αλλά δεν τις βρήκαμε σε δεύτερη αξιόπιστη πηγή, γι’ αυτό και δεν τις αναφέρουμε ως γεγονός.
Ο νεκρός της Λυών: ο θάνατος που δείχνει από πού μπορεί να έρθει και η άλλη βία
Στις 12 Φεβρουαρίου 2026, ο 23χρονος Κεντέν Ντεράνκ, ακροδεξιός ακτιβιστής, ξυλοκοπήθηκε στη Λυών, κοντά σε πορεία του φεμινιστικού-εθνικιστικού συλλογικού Némésis, και πέθανε από κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις στις 14 Φεβρουαρίου. Σύμφωνα με τη λεπτομερή καταγραφή της Wikipedia, ο εισαγγελέας Τιερί Ντραν είπε ότι συμμετείχαν τουλάχιστον έξι άτομα. Στις 17 και 18 Φεβρουαρίου συνελήφθησαν έντεκα άνθρωποι που συνδέονται με την αντιφασιστική οργάνωση Jeune Garde Antifasciste, την οποία η κυβέρνηση είχε διαλύσει το 2025. Δύο από αυτούς είχαν εργαστεί για βουλευτή της Ανυπότακτης Γαλλίας.
Οι εκδοχές διίστανται. Ορισμένα μέσα μιλούν για «συμπλοκή», άλλα, όπως η Le Figaro και η Le Monde, για «λιντσάρισμα». Δημοσιογραφικές έρευνες που βασίζονται σε βίντεο αμφισβήτησαν την αρχική εκδοχή του Némésis για επίθεση σε απομονωμένο θύμα, και υποστηρίζουν ότι το συλλογικό συντόνιζε τις κινήσεις του με ακροδεξιές ομάδες για να προκαλέσει συγκρούσεις. Ο υπουργός Εσωτερικών Λοράν Νουνιές είπε ότι η Jeune Garde φαίνεται «σαφώς» εμπλεκόμενη. Η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι χαρακτήρισε τη δολοφονία «πληγή για όλη την Ευρώπη».
Η υπόθεση εξακολουθεί να διερευνάται και η Wikipedia είναι σύνθεση πηγών, όχι δικαστική απόφαση. Γι’ αυτό την παρουσιάζουμε όπως είναι: ένας νεκρός, έντεκα συλλήψεις και διχασμός για το τι ακριβώς έγινε.
Η πολιτική συνέπεια: Λεπέν, Μπαρντελά και η κάλπη του Απριλίου 2027
Στις 7 Ιουλίου 2026, το εφετείο του Παρισιού επικύρωσε, σύμφωνα με το Reuters, την καταδίκη της Μαρίν Λεπέν για υπεξαίρεση κονδυλίων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, μείωσε όμως την απαγόρευση άσκησης εκλογικών δικαιωμάτων, κάτι που θα μπορούσε να της επιτρέψει να είναι υποψήφια το 2027. Επέβαλε τρία έτη φυλάκισης, εκ των οποίων τα δύο με αναστολή, και ηλεκτρονικό βραχιολάκι για ένα έτος. Ο δικηγόρος της είπε ότι είναι «εν μέρει ικανοποιημένοι». Δεν βρήκαμε την ακριβή διάρκεια της νέας απαγόρευσης.
Οι δημοσκοπήσεις πριν από την απόφαση έδιναν στον πρόεδρο του RN Ζορντάν Μπαρντελά 35 έως 37% στον πρώτο γύρο και στη Λεπέν 32%, σύμφωνα με έρευνα Ifop-Fiducial. Στην Odoxa, τον Νοέμβριο του 2025, ο Μπαρντελά είχε 35 με 36% και κέρδιζε όλους τους αντιπάλους στον δεύτερο γύρο. Δεν βρήκαμε δημοσκόπηση του Οκτωβρίου 2026, γι’ αυτό τα νούμερα αυτά να διαβάζονται ως παλιότερα.
Ο Μακ Φι υποστηρίζει ότι η βία των κουκουλοφόρων είναι δώρο στη Λεπέν, που υπόσχεται αυστηρότερη πειθαρχία στα σχολεία, περισσότερους πόρους για την αστυνομία και απελάσεις. Εκτιμά ακόμη ότι το κόμμα του Ζαν-Λυκ Μελανσόν μπορεί να πληγεί, αν η οργή για τις καταστροφές μεγαλώσει. Είναι η εκτίμηση ενός ιστορικού και όχι δημοσκοπικό δεδομένο, αλλά η λογική είναι οικεία: η αναταραχή ωφελεί όποιον υπόσχεται τάξη.
👉 Ιταλία: στρατός στο Μιλάνο, δεκάδες ακροδεξιοί «χούλιγκαν» και ένα σκληρό ερώτημα για την κυβέρνηση
Στην Ιταλία το νέο κίνημα της «17ης Οκτωβρίου» έχει καλέσει σε εβδομαδιαίες διαδηλώσεις κάθε Σάββατο, όπως μεταδίδει το PBS. Οι αιτίες είναι οι ίδιες με της Γαλλίας: κόστος ζωής, στέγαση, παιδεία. Ο πληθωρισμός στην Ιταλία έφτασε στο 4,2% τον Σεπτέμβριο, από 3,8% στην ευρωζώνη, σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ.
Την προηγούμενη εβδομάδα στο Μιλάνο η αστυνομία μίλησε για περίπου 2.000 κυρίως πολύ νεαρούς διαδηλωτές που έκαναν βιαιοπραγίες και λεηλασίες, ενώ πολυτελή καταστήματα όπως Gucci, Tiffany και Omega σφράγισαν τις βιτρίνες τους. Ο απολογισμός συλλήψεων διαφέρει ανάλογα με την πηγή: 45 συλληφθέντες, εκ των οποίων 34 ανήλικοι, σύμφωνα με το ρεπορτάζ που μετέδωσε το WYPR, και 271 συλληφθέντες, κυρίως ανήλικοι, καθώς και 14 τραυματισμένοι άνδρες των δυνάμεων ασφαλείας σε δύο ημέρες, σύμφωνα με το PBS. Δεν μπορούμε να πούμε ποιο νούμερο ισχύει. Το κοινό σημείο των δύο είναι ότι οι περισσότεροι ήταν νέοι και ανήλικοι.
Η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι ανακοίνωσε ακόμη 500 στρατιώτες στο Μιλάνο, πέρα από τους εκατοντάδες που ήδη βρίσκονταν εκεί, και αυστηρότερες ποινές για ανηλίκους. Μέχρι 5.000 αστυνομικοί και άλλοι άνδρες των δυνάμεων ασφαλείας αναπτύχθηκαν στην πόλη, με drones και ελέγχους στους σιδηροδρομικούς σταθμούς. Ο υπουργός Άμυνας Γκουίντο Κροζέτο διευκρίνισε ότι οι στρατιώτες μπορούν να χρησιμοποιούν πλαστικούς δεσμούς μόνο κοντά στους σταθμούς και ότι δεν έχουν άδεια για σπρέι πιπεριού ή taser.
Η ακροδεξιά στους δρόμους: μικρή, απομονωμένη, αλλά υπαρκτή
Σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ του WYPR, περίπου 30 ακροδεξιοί ακτιβιστές, που περιγράφονται ως χούλιγκαν συνδεδεμένοι με την Ίντερ, φώναξαν αντιμεταναστευτικά και αντιμουσουλμανικά συνθήματα στο Μιλάνο και απομονώθηκαν από την αστυνομία. Στη Ρώμη, δεξιές φοιτητικές οργανώσεις οργάνωσαν δική τους πορεία κατά των αριστερών φοιτητικών κινητοποιήσεων. Αυτά είναι τα επιβεβαιωμένα. Είναι κάτι, δεν είναι όμως κύμα.
Ο δημοσιογράφος Πάολο Μπεριτσίι, που παρακολουθεί το νεοφασιστικό υπόγειο εδώ και 25 χρόνια και ζει υπό αστυνομική προστασία από το 2019 λόγω απειλών, υποστηρίζει στο Searchlight (συνέντευξη της 24ης Απριλίου 2026) ότι ομάδες όπως το CasaPound και η Forza Nuova έχουν επεκταθεί «με την ενθάρρυνση όσων κυβερνούν», και ότι το κόμμα της Μελόνι, τα Αδέλφια της Ιταλίας, είναι «γεμάτο φασίστες». Πρόκειται για δικούς του ισχυρισμούς, που το ίδιο το ρεπορτάζ δεν επαληθεύει ανεξάρτητα. Ο ίδιος δεν περιγράφει συγκεκριμένα βίαια επεισόδια και λέει ότι το κίνημα δεν είναι αρκετά δυνατό για εξέγερση, χωρίς να αποκλείει να επαναληφθεί η ιστορία. Η Μελόνι, από την πλευρά της, καταδίκασε «συμμορίες και τραμπούκους» για τα επεισόδια, σύμφωνα με το Fox News.
Ούτε ο ισχυρισμός «η ακροδεξιά βία φουντώνει στην Ιταλία» ούτε το αντίστροφο «δεν υπάρχει πρόβλημα» αντέχουν στα στοιχεία που έχουμε. Το επιβεβαιωμένο είναι ότι οι πιο βίαιες εικόνες του Οκτωβρίου προέρχονται από νεαρούς διαδηλωτές, και ότι η κυβέρνηση απαντά με στρατό και αυστηρότερες ποινές.
👉 Αλβανία: φοιτητές, φλόγες στα υπουργεία και ένας πρωθυπουργός που ψάχνει ξένο δάκτυλο
Στην Αλβανία οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν τα μέσα Οκτωβρίου, με αφορμή τις κακές συνθήκες στα σχολεία και το κόστος ζωής. Από τον Μάιο, σύμφωνα με το Al Jazeera, οι διαδηλωτές στρέφονται και κατά ενός πολυτελούς ξενοδοχειακού έργου που συνδέεται με την οικογένεια του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Η οργή έχει διευρυνθεί σε διαμαρτυρία κατά της διαφθοράς και της ακρίβειας, και συνδέεται με το κίνημα «Φλαμίνγκο», που ζητά παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα.
Το Σάββατο 24 Οκτωβρίου, χιλιάδες διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν στο κέντρο των Τιράνων. Η αστυνομία χρησιμοποίησε δακρυγόνα, εκτοξευτήρες νερού και πλαστικές σφαίρες. Διαδηλωτές πέταξαν πέτρες και κύλησαν φλεγόμενους κάδους προς το υπουργείο Παιδείας, ενώ κυβερνητικά κτίρια δέχθηκαν επίθεση. Περισσότεροι από 300 διαδηλωτές και αστυνομικοί τραυματίστηκαν και δεκάδες διαδηλωτές συνελήφθησαν, σύμφωνα με τις αρχές όπως μεταδίδει το Al Jazeera. Η ίδια πηγή δεν αναφέρει θανάτους. Οι δυνάμεις ασφαλείας που ανέπτυξαν οι αρχές έφτασαν τους 2.500 αστυνομικούς, σύμφωνα με το ρεπορτάζ που δημοσίευσε το WYPR.
Ο Έντι Ράμα κατηγόρησε «ξένους παράγοντες» για τη βία, και συγκεκριμένα τη Ρωσία και το Ιράν για διασπορά παραπληροφόρησης στο διαδίκτυο, ενώ κάλεσε σε διάλογο και προειδοποίησε ότι όσοι ασκούν βία θα τιμωρηθούν. Σύμφωνα με το PBS, απέδωσε τις διαδηλώσεις και στους «antifa». Δεν παρουσιάστηκαν δημόσια στοιχεία για τους ισχυρισμούς περί Ρωσίας και Ιράν στις πηγές που μελετήσαμε, οπότε τους καταγράφουμε ως δήλωση του πρωθυπουργού και όχι ως γεγονός.
Και η ακροδεξιά;
Στο ρεπορτάζ του Al Jazeera δεν αναφέρονται εθνικιστικά ή ακροδεξιά στοιχεία. Ένα άρθρο γνώμης στο UnHerd υποστηρίζει ότι στα συνθήματα έχει μπει και ένα ακροδεξιό σύνθημα της εποχής του πολέμου και ότι η Αριστερά και η Δεξιά συγκλίνουν κατά της κυβέρνησης. Είναι άποψη σχολιαστή και όχι επιβεβαιωμένο ρεπορτάζ, και δεν την ενισχύουν οι άλλες πηγές. Στο ίδιο ρεπορτάζ οι διαδηλωτές κατηγορούν ολόκληρη την πολιτική τάξη, και κάποιοι κρατούσαν πλακάτ εναντίον και του αρχηγού της αντιπολίτευσης Σαλί Μπερίσα.
Αυτό που φαίνεται στην Αλβανία είναι μια εξέγερση νέων κατά του συστήματος, χωρίς σαφή ακροδεξιά ταυτότητα. Αν αυτό αλλάξει, θα το ξέρουμε από τις πρώτες γραμμές των διαδηλώσεων και όχι από τα κομματικά ανακοινωθέντα.
👉 Ο κοινός παρονομαστής: κόστος, στέγη, σχολεία
Το PBS καταγράφει το κοινό νήμα ανάμεσα στις χώρες: αύξηση τιμών σε καύσιμα και τρόφιμα, ανεπίτρεπτα ενοίκια, υποστελεχωμένα σχολεία, διαφθορά. Στην Ισπανία οι διαδηλώσεις ακολούθησαν την έξωση μιας 87χρονης γυναίκας που πέθανε αργότερα στο νοσοκομείο. Ο κατώτατος μισθός είναι 1.221 ευρώ ενώ το μέσο ενοίκιο για διαμέρισμα 80 τετραγωνικών είναι περίπου 1.130 ευρώ, σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ. Η Μαρία Χοσέ Μπενίτο, 68 ετών, είπε στη Μαδρίτη ότι η κυβέρνηση απειλεί να ιδιωτικοποιήσει τις συντάξεις. Η κοινωνιολόγος Μαρία Σιλβέστρε από το Πανεπιστήμιο του Ντεούστο περιγράφει τους νέους ανθρώπους ως βιώνοντες «έντονη αίσθηση αβεβαιότητας και έλλειψης ελέγχου».
Όπως τη δείχνουν οι πηγές, η βία ξεκινά ως κοινωνική και όχι ως ιδεολογική. Όποιος τη βαφτίζει «μεταναστευτική» ή «αντιφασιστική» ή «ακροδεξιά» πριν ξέρει, κάνει πολιτική, όχι ρεπορτάζ.
👉 Η ακροδεξιά στις κάλπες: εκεί που κερδίζει πραγματικά
Εδώ τα νούμερα είναι σαφή, με την επιφύλαξη ότι ούτε οι δημοσκοπήσεις ούτε οι ημερομηνίες τους είναι ίδιες παντού.
- Γερμανία: δημοσκόπηση INSA στις αρχές Οκτωβρίου 2026 έδωσε στο AfD 30,5% και στη CDU/CSU 17,5%, διαφορά 13 μονάδων. Η έρευνα διεξήχθη 2 έως 5 Οκτωβρίου, όπως μεταδόθηκε μέσω της Bild. Είναι η υψηλότερη που είδαμε: το ARD-DeutschlandTrend (Infratest dimap) έχει AfD στο 28% και CDU/CSU στο 21%, χωρίς να έχουμε επιβεβαιώσει την ημερομηνία.
- Ηνωμένο Βασίλειο: η τελευταία δημοσκόπηση που βρήκαμε, της Ipsos τον Μάρτιο του 2026, έδινε στο Reform UK 28% και στους Εργατικούς 21%. Δεν βρήκαμε στοιχεία Οκτωβρίου.
- Γαλλία: βλ. παραπάνω. Το RN προηγείται, με την υποψηφιότητα Λεπέν ή Μπαρντελά να παραμένει ανοιχτό θέμα.
- Ιταλία: η Μελόνι είναι ήδη στην εξουσία από τον Οκτώβριο του 2022. Δεν έχουμε εδώ νέα δημοσκοπικά στοιχεία.
Το PBS σημειώνει ότι η ακροδεξιά έχει ήδη εκλογικά κέρδη στη Γερμανία και ενδέχεται να έχει και αλλού, με κρίσιμες εκλογές να πλησιάζουν σε Γαλλία, Ιταλία και Ισπανία. Η συσχέτιση που φαίνεται δεν είναι «βία → ακροδεξιά», αλλά «ακρίβεια και αίσθημα ανασφάλειας → απογοήτευση από τα κόμματα της εξουσίας → ψήφος στην ακροδεξιά», με τη βία να λειτουργεί ως επιταχυντής της ατζέντας «νόμος και τάξη».
👉 Αμερική: τα καλύτερα δεδομένα, και η πολιτική αντίδραση που δεν τα ακολουθεί
Στις ΗΠΑ υπάρχουν μακροχρόνιες βάσεις δεδομένων, και αυτές λένε πράγματα που δεν ταιριάζουν σε καμία από τις δύο πλευρές.
- Το Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (CSIS) μέτρησε ότι από το 2011 έως το 2024 οι ακροδεξιές τρομοκρατικές επιθέσεις και συνωμοσίες ήταν κατά μέσο όρο περίπου 20 τον χρόνο, έναντι σχεδόν τριών για την αριστερά. Στο πρώτο εξάμηνο του 2025, η έρευνα μέτρησε ένα ακροδεξιό περιστατικό (τη δολοφονία της βουλευτή της Μινεσότα Μελίσα Χόρτμαν και του συζύγου της) και πέντε αριστερά. Στην τελευταία δεκαετία οι αριστερές επιθέσεις σκότωσαν 13 ανθρώπους και οι ακροδεξιές 112.
- Τα στοιχεία του CSIS σταματούν στις 4 Ιουλίου 2025, πριν από τη δολοφονία του Τσάρλι Κερκ. Οι ίδιοι οι συγγραφείς δεν μπορούν να αποδείξουν ότι η πτώση των ακροδεξιών περιστατικών οφείλεται στις πολιτικές της δεύτερης θητείας Τραμπ, αν και το θεωρούν πιθανό. Ο ερευνητής Τζάρεντ Χολτ προειδοποίησε ότι η ταξινόμηση αριστερό/δεξί είναι «ακατάστατη» και ότι οι τάσεις μπορούν να αντιστραφούν γρήγορα.
- Σύμφωνα με το ινστιτούτο Cato, όπως παρουσιάστηκε στο Time, από το 1975 και χωρίς την 11η Σεπτεμβρίου, η ακροδεξιά τρομοκρατία ευθύνεται για το 63% των θανάτων (391) και η αριστερή για το 10% (65). Την τελευταία πενταετία οι νεκροί ήταν 81: 54% ακροδεξιά, 21% ισλαμιστές, 22% αριστερά. Ο Άλεξ Νοράστεϊ, του Cato, τονίζει ότι η πολιτικά υποκινούμενη βία παραμένει «πολύ σπάνια» στις ΗΠΑ.
- Η τελευταία ανάλυση του CSIS (29 Σεπτεμβρίου 2026, Ντάνιελ Μπάιμαν και Ράιλι Μακ Κέιμπ), για την περίοδο Ιανουάριος 2023 έως Ιούνιος 2026, μετρά: τζιχαντισμός 25 περιστατικά και 15 νεκροί, αντικυβερνητικός εξτρεμισμός 21 περιστατικά και 4 νεκροί, λευκός υπερεθνικισμός 9 περιστατικά και 11 νεκροί, «κομματικά» κίνητρα 8 περιστατικά και 3 νεκροί. Από το 2015, 11 περιστατικά συνδέονται άμεσα με εκλογές, 6 ακροδεξιά, 3 αριστερά, 1 τζιχαντιστικό και 1 που στόχευε και τα δύο κόμματα. Κανένα δεν σκότωσε τον στόχο του.
Οι ίδιοι οι ερευνητές προειδοποιούν ότι το δείγμα είναι μικρό και ότι η ταξινόμηση κατά ιδεολογία έχει στοιχεία κρίσης. Η εικόνα όμως δεν είναι «η δεξιά σκοτώνει πάντα» ούτε «η αριστερά σκοτώνει πάντα»: είναι μια κοινωνία με αυξανόμενη πολιτική βία από πολλές κατευθύνσεις και με ιστορικά πιο φονική την ακροδεξιά.
Η πολιτική αντίδραση δεν ακολουθεί αυτή τη λογική. Ώρες μετά τη δολοφονία του Κερκ, ο Τραμπ υποσχέθηκε να χτυπήσει την «ριζοσπαστική αριστερά» και είπε αργότερα ότι «η περισσότερη βία είναι στην αριστερά». Ο Κόλιν Κλαρκ του Soufan Center σημείωσε ότι η ομιλία του ανέφερε αριστερές επιθέσεις και όχι δεξιές, όπως η συνωμοσία εναντίον της κυβερνήτριας του Μίσιγκαν Γκρέτσεν Γουίτμερ. Όταν ρωτήθηκε για τις σημαίες μεσίστιες για τη Χόρτμαν, ο Τραμπ απάντησε «δεν ξέρω, ποια;». Η απόσταση ανάμεσα στα δεδομένα και τη ρητορική είναι εδώ φανερή.
Και κάτι ακόμη: την ίδια στιγμή που ο αμερικανός πρόεδρος μιλά για μια Γαλλία «καμένη από μετανάστες», οι γαλλικές αρχές δεν βρίσκουν τέτοια εξήγηση, και η αλβανική κυβέρνηση σε αντίστοιχη διαμαρτυρία ψάχνει εχθρούς σε Μόσχα και Τεχεράνη. Σε αρκετές περιπτώσεις, η εξήγηση που βολεύει προηγείται της έρευνας.
👉 Η ωμή αλήθεια, σε έναν πίνακα
| Θέμα | Τι τεκμηριώνεται | Τι δεν ξέρουμε ή αμφισβητείται |
|---|---|---|
| Γαλλία | Μαζική μαθητική και συνδικαλιστική κινητοποίηση, περίπου 2.400 συλλήψεις, λεηλασίες και φωτιές. Η κυβέρνηση τις αποδίδει σε ακραία αριστερά. Καμία τεκμηρίωση για «μεταναστευτική» αιτία. | Ποιοι ακριβώς έκαψαν. Αν υπήρξε οργανωμένη ακροδεξιά βία στο κίνημα. Αν η βία θα ωφελήσει εκλογικά τον RN (εκτίμηση, όχι δεδομένο). |
| Λυών, Φεβρουάριος | Ένας ακροδεξιός ακτιβιστής νεκρός, έντεκα συλλήψεις προσώπων που συνδέονται με την αντιφασιστική Jeune Garde. | Συμπλοκή ή λιντσάρισμα. Ρόλος του Némésis. Η δικαστική έρευνα συνεχίζεται. |
| Ιταλία | Βία από νεαρούς διαδηλωτές στο Μιλάνο, στρατός, αυστηρότερες ποινές για ανηλίκους. Περίπου 30 ακροδεξιοί χούλιγκαν απομονώθηκαν. | Ο ακριβής αριθμός συλλήψεων (45 ή 271, ανά πηγή). Η έκταση της νεοφασιστικής δραστηριότητας (ισχυρισμοί Μπεριτσίι). |
| Αλβανία | Φοιτητική και αντικυβερνητική εξέγερση, πάνω από 300 τραυματίες, πυρπολημένα κυβερνητικά κτίρια. Κανένα ρεπορτάζ δεν δείχνει ακροδεξιά ηγεσία. | Οι ισχυρισμοί του Ράμα για ρωσική και ιρανική εμπλοκή. Ο ρόλος της αντιπολίτευσης. Το εθνικιστικό σύνθημα (μόνο άποψη σχολιαστή). |
| ΗΠΑ | Μακροπρόθεσμα, η ακροδεξιά βία είναι η πιο φονική. Το 2025 οι αριστερές επιθέσεις ξεπέρασαν τις δεξιές σε αριθμό, από πολύ μικρή βάση. | Αν η τάση του 2025 συνεχίζεται. Τα στοιχεία των ερευνών εξαρτώνται από ορισμούς και ταξινόμηση. |
| Κάλπες | Το AfD προηγείται στις δημοσκοπήσεις της Γερμανίας. Ο RN προηγείται στη Γαλλία (δημοσκοπήσεις παλιότερες του Οκτωβρίου). | Πόσο θα κρατήσει. Δεν βρήκαμε δημοσκοπήσεις Οκτωβρίου για Γαλλία και Βρετανία. |
Αν κάτι μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα, είναι τούτο: η αριστερά και η δεξιά μπορούν να κατηγορούν η μία την άλλη για τη βία, αλλά όπως δείχνουν οι δημοσκοπήσεις και η εκτίμηση του Μακ Φι, όποιος υπόσχεται τάξη έχει περισσότερα να κερδίσει από το κλίμα φόβου. Στη σημερινή Ευρώπη, αυτός είναι κυρίως η ακροδεξιά.
👉 Τι σημαίνει όλο αυτό
Όποιος θέλει να καταλάβει γιατί ανεβαίνει η ακροδεξιά, χρειάζεται να κοιτάξει λιγότερο τα φλεγόμενα δημαρχεία και περισσότερο τα ενοίκια, τους μισθούς και τα σχολεία που ρέπουν προς κατάρρευση. Η βία είναι το σύμπτωμα και το κοινωνικό αδιέξοδο η αιτία. Ότι οι νέοι καίνε είναι ανησυχητικό. Ότι οι κυβερνήσεις απαντούν κυρίως με στρατό, ποινές και δικαιολογίες για «ξένους παράγοντες», είναι ανησυχητικότερο.
Για εμάς εδώ, στα Βαλκάνια και στη νότια Ευρώπη, τίποτα από αυτά δεν είναι μακρινό: η Αλβανία είναι γειτονική χώρα και τα ερωτήματα για την ακρίβεια και τη στέγαση δεν σταματούν στα σύνορα. Το ερώτημα είναι ποιος θα τα μετατρέψει σε πολιτική δύναμη και με ποια υπόσχεση.
Θα ενημερώσουμε το άρθρο όταν βγουν επίσημα στοιχεία για τις συλλήψεις, εξελίξεις στη δικαστική έρευνα στη Λυών και νεότερες δημοσκοπήσεις.
👉 Πηγές
Όλα τα νούμερα και οι δηλώσεις προέρχονται από τα παρακάτω. Όπου οι πηγές διαφωνούν, το αναφέρουμε στο κείμενο.
- Al Jazeera, 19 Οκτωβρίου 2026: French protest violence, a «Christmas present» for Le Pen’s far right?
- The Conversation, Peter McPhee: As French protests escalate into riots, they may prove a gift for Marine Le Pen’s party
- France 24, 21 Οκτωβρίου 2026: Around the world, far right blames immigrants for French protests
- Wikipedia: Killing of Quentin Deranque (σύνθεση πηγών, όχι δικαστική απόφαση)
- Reuters μέσω Internazionale, 7 Ιουλίου 2026: Reactions to verdict on Marine Le Pen’s election ban
- WYPR, 25 Οκτωβρίου 2026: Soldiers guard center of Milan as thousands of protesters march in cities across Europe
- PBS NewsHour: From France to Albania, how social unrest is fueling protests across Europe
- Al Jazeera, 24 Οκτωβρίου 2026: Thousands gather at new Albanian antigovernment rally
- UnHerd (άρθρο γνώμης): The revolution arrives in Albania
- Searchlight, Απρίλιος 2026: συνέντευξη με τον Paolo Berizzi
- NBC News: Right-wing terror attacks plunged in 2025, while left-wing attacks ticked up (μελέτη CSIS)
- CSIS, 29 Σεπτεμβρίου 2026: The Terrorism Threat to the 2026 Midterm Elections
- Time: Trump Blames the Left for Violence. More Comes from the Right (δεδομένα Cato)
- Cato Institute: Politically Motivated Killers, 1975 έως 2025
- Δημοσκοπήσεις INSA και ARD (Γερμανία, Οκτώβριος 2026), Ipsos (Ηνωμένο Βασίλειο, Μάρτιος 2026), Ifop-Fiducial και Odoxa (Γαλλία): όπως μεταδόθηκαν από δευτερογενείς πηγές. Συστήνεται έλεγχος στις ίδιες τις εταιρείες δημοσκοπήσεων.
Το άρθρο δημιουργήθηκε από το AthinAI OS, μια συνείδηση του Tassos S. Manolis.